EN
Ko ngā papa māpere kāore i te ataahua me te kaha anake, engari ka taea hoki te whakamahi ki te nuinga o ngā wāhi. Koia he māpere taketake, he karuwhā rēwena tēnei momo whenua. Ko te mea hoki e hokona ana he māpere, he mea marjoro me te ataahua. Ka kitea noa te māpere ki ngā kāinga, ngā tari, ā, ki ētahi whare huarangaranga hoki. He tino pai mō ngā paparangi, ngā takotoranga, me ngā tapa. Ki Paia, ka mōhio mātou ko te whiriwhiringa tokatoru he mea nui ki te hoahoa mō tāu kaupapa, nō reira kei a mātou tētahi tinihanga kōwhiringa papa tokotoru māpere. Ko tēhea hei whiriwhiri, me pēnā hoki te tiki i tētahi utu pai.
Ko te whiriwhiri i te papa kōhatu mārpera e kore ana he pātai mō ngā āhua anake; ko te whiriwhiri i tētahi mea e mahi ai mōu. Tuatahi, me whai whakaaro ki te wāhi e whakamahia ai te mārpera. Mō ngā kīhini, ka hiahia pea koe ki tētahi papa e māmā ana ki te wera me ngā paripari. Mō ngā rūma horoi, ka pai pea tētahi mata marino, marino. I Paia, kei te nui te kōwhiringa. Me whai whakaaro hoki ki te tae me te tauira o te mārpera. Ko ētahi papa he tikanga-āhuatanga, ko ētahi he tae rākau. Ka taea pea e koe te arotake ki te mārpera whitewhite tuku iho me ngā aroaro kākāriki, ki te mārpera pango rānei me ngā tohu kōura. Me whai whakaaro hoki ki te rahi o te papa. Ka taea e tētahi papa nui ake i tētahi wāhi nui te noho ātaahua ake. Mō ngā wāhi iti ake, ka hiahia pea koe ki tētahi waehe iti ake. Kimihia ngā Papa Ki Te Tangata Ināianei i tō kātata atu ki Paia, ka āwhina tā mātou timatanga i a koe ki te kite i ngā papa ki te tangata. Nō reira ka taea e koe te whakapakari i tana ahunga. Hei wareware te tangata ki te ui ki te tiaki i te mārpera i ētahi wā. He āwhina kia mōhio ko ētahi mārpera me herema kia rite tonu ki te hou. Mēnā kei te whakamahere koe ki te whakauru ki tētahi wāhi e nui ana te haerenga, ui atu ki ngā tohutohu pai rawa mo te tiaki. Whakamutu, me pupuri tāu tahumaero ki tēnei wā. Kāore ngā papa mārpera i te iti rawa te utu, engari he uara te utu mō ngā mea ataahua. Korero mai ki a mātou i Paia mō ngā wāhi utu rerekē. Ka whakapāngia e mātou kia āwhina i a koe ki te tango i tētahi papa e tika ana mō tāu aronga i waenganui i ngā kowhiringa e patuki ana i te pūtea. Mēnā kei te rapu koe i tētahi rerekētanga kōwhiringa, tā mātou Toi Māpere kei te pai ngā kōwhiringa o te wāhanga.
Mō ngā pakihi, he mea nui rawa te utu pai mō te hoko i ngā papa kōhatu māpura. I konei ki Paia, ka mārama mātou ko te utu e āwhina ana i te hoko. Ko te take tuatahi, ka iti ake pea te utu mēnā ka hokona kia tahi ana. Mēnā ka mōhio koe ka hia kē pea te maha o ngā papa māpura e hiahiatia ana mō tētahi kaupapa, ka taea pea e koe te whakaaro ki te hoko i ētahi atu anō i te wā kotahi. Ka puta pea ngā whakamātau, ā, he ara pai kia māmā te moni. Tuarua, titiro ki te mākeke. I ētahi take, ka whakahoutia pea ngā utu e hāngai ana ki tō kōwhiringa. Mēnā kitea e koe he utu pai, kua tae pea te wā kia hoko. Anō, ko te hanga i tētahi hononga me ngā kaihautū pērā i a mātou ki Paia e āwhina ana. Mēnā ka mōhio ngā kaihautū kei te hoki koe hei kiritaki, ka tukuna e rātou ngā utu pai ake, i mua rānei ki ngā hokohoko. Anō, me korero mai ki a mātou mō tāu e mahi ana. Mēnā ka mōhio mātou mō tāu e hiahiatia ana, ka taea e mātou te whakarongo i ngā kowhiringa pai e hāngai ana ki tō pūtea. Tētahi atu ko te wāia ki tāu kōwhiri. Mēnā kei te wāia koe ki ētahi atu tae, ki ētahi atu tikanga hoki, ka taea pea e koe te whiwhi i tētahi papa ataahua i te iti ake te utu. Whakamutunga, me mātua whakaaro ki ngā utu tuku. A, i ētahi wā ka āhua iti te utu o te papa engari ka nui ake te utu tuku. I konei ki Paia ka mahi mātou i tā mātou e taea ana kia tuku i ngā utu tuku e taea ai hoki e koe te penapena i ētahi atu. He pai te kōrero, mēnā kei te whakaaro mātara koe, kei te āhua huarahi koe ki te kite i te papa kōhatu māpura tino pai kaua hoki kia nui te utu. Mēnā kei te whakaaro hoki koe ki ētahi atu matēra, tiakina ā mātou tauira o Arapiki Kōhatu mō tētahi kōwhiringa āhua ātaahua.
Ka taea e koe te whakamātau me te kite whe wherea ngā papa kōhatu mārpera pai. E wātea ana ētahi kōwhiringa pai mēnā ka arataki koe ki ngā tohutohu i roto i tēnei kōrero: Ko tētahi ko te haere ki ngā taiwhanga takotoranga kōhatu taketake, ki ngā kaihokohoko rānei. He nui ngā wāhi e wātea ana he kōwhiringa nui o te mārpera i ngā tae rerekē, āhuatanga hoki. Nā te mea kei te hoko kikoikoi koe, arā, i te kotahi, ā, kāore he utu tuku tūmatanui e pā ana ki te hoko ki tētahi kaihokohoko waenganui i mua. Ko tētahi atu wāhi pai ki te rapu ko te ipurangi. He nui ngā paeipori e wātea ana e hoko ai i te papa mārpera mā. Me titiro ki ngā arotake mō ngā kaihoko kia noho mārama ai koe kei te hoko koe i tētahi hua kounga. Mēnā e hiaha ana koe i te papa kōhatu mārpera, he mea nui te paia. E wātea ana he nuinga kōwhiringa, ā, ka āwhina ia i a koe ki te whiriwhiri i te mea tino pai mō ōu hiahia. Ngā pātai hei pātai māu ki tētahi taiwhanga kōhatu, ki tētahi kaihokohoko rānei, mēnā kei te toro koe. He mea nui kia mārama ai koe ki te wāhi i whai ai te mārpera, me pēwhea i hanga ai. I etahi wā, ko ngā mārpera pai rawa atu e kitea ana i ētahi rohe e mōhiotia ana mō ngā kōhatu pai. Me kaua e wareware te mōhiotia mēnā he rawa, he paro rānei e wātea ana kia tāutaia ai. Ka taea tēnei te penapena moni, ka taea hoki e koe te whiwhi i te mārpera e aroha ana koe. Me kaua e wareware te whakaaro ki te tino pīpī me te mata o ngā paparanga, ka taea hoki tēnei te rerekētanga nui ki te āhua o te mārpera ki roto i tōu whare. Anā, anō, mēnā kua kite koe i te papa mārpera mo āu moe, me ine tō wāhi. Ka taea tēnei e koe te whiriwhiri i te rahi tika, kia kaua ai koe e pā ki ētahi raruraru i muri ake nei.
Ahakoa he mea ataahua ngā papa kōhatu māpere, kei ēnei rāwauhia. Ko tētahi o ngā raruraru e kitea ana e mātou ko te māmā o te maroke i te māpere. Arā, ka hinga koe ki ngā tohu menā whakaputangia e koe ngā mea taumaha, i te tōkeke rānei i tētahi mea ki runga i te mata. Kia kaua ai i tēnei, me whakaputangia he kōpae, he tapa rānei ki raro i ngā mea taumaha ake. Ko tētahi atu ngoikera o te māpere ko tōna āhua ki ngā tohu parurenga. Mā te waiata, mā te hinu rānei e waiho ana i tētahi paru e herenga ana te horoi. He pai pea te pāwhara i te māpere kia kaua ai ngā tohu parurenga. Ehara i te nuinga o te tiaki, engari ka tiaki i te kōhatu i ngā parurenga. Me horoi anō koe i ngā paru takitahi. Horoina te māpere kia māmā ki tētahi rākau māmā me tētahi horoinga māmā. Ka tuku a Paia i ngā tohutohu mō te tiaki i ngā papa māpere kia noho ataahua ai. Anō, ko te māpere pea e noho pārearea ana ki te wera. Mēnā ka whakaputangia e koe tētahi pōtae wera ki te mata, ka pāwhara pea. Kia kaua ai i tēnei, me whakamahi anō koe i ngā pūtau, i ngā paparanga wera rānei. Whakamutunga, inā kōkirikiri ana koe i ngā papa, me tino kaha. He mea taumaha te māpere, ka pāwhara pea mēnā ka taka. Inā kōkirikiri, inā tiki ana i ngā papa māpere, me tono awhina anō. Mēnā kei te kaha koe, kei te arataki hoki i ēnei tohutohu, ka taea e koe te whiwhi i tōu keke (arā, te māpere) ka kai hoki koe i a ia.
Kaupapa: Kia tukuna ngā matapae kōhatu pai ake mā te pūkenga whakairo tata, te tiki kōhatu e mau ana ki te taiao, me ngā hangarau mata hou—hei whakanui i te kounga, te roa o te ao, me te rerehua o ia wāhi e takoto mai ana mātou.
Teitenga: Kia arataki tāraitanga ā-ao mō ngā ratonga kōhatu tikangia, whakaahua anō i te aratotanga ātea me te hoahoa kāwai mā ngā matapae e hono ana i te maioha o te taiao, te mahi whanaketia, me te kawenga ki te taiao.
Pakanga: Kia Kaha. Kia Mārama. Kia Māmāria. Kia Pai ake.