He aha ngā tūāhua hōu o ngā kōpū pōneke i te wharepuni ā-taiao?

Ko te kōhatu he matūranga tātai, engari he whakamātau tonu i tēnei wā i ngā whare whakamātautau. He pai ki ngā tāngata ngā āhua awhina, te kaha, me ngā āhua rerehua o te kōhatu. I tēnei wā, kei te whakamahinga ngā kaiwhakamātautau me ngā kaihanga i ngā huarahi hou, hou tonu. Mai i ngā whare ki ngā whare pānui, ka whakamātau te kōhatu i te āhua me te mana. Ka hanga i tēnei i tēnei i te ao tātai, e whakamātau ana i te ao tātai mō ngā rohe ā-tāone. I tēnei wā, i te whakamātau ake o ngā kaimātautau i ngā kōpae taiao e taea ana te whakamātau i te wā, ko te kōhatu te tuatahi i ngā rārangi. Ko ngā kamupene pērā i a Paia e whakamātau ana i ngā kōpae kōhatu pai mō te hanga o tā mātou āpōpō. I tēnei tuhinga, ka tātai mātou i ngā wāhi e taea ai te rapu i ngā kōpae kōhatu pai rawa atu i te tau 2023 i tēnei wā, me ngā āhua o te kōhatu e whakamātau ana i ngā whare o tēnei wā.

Me pēhea te rapu i ngā kaiwhakāwhina kōpae kōhatu mai i ngā wā e tata mai nei?  

Mēnā e hoko ana koe i ngā kōpae  kohatu ngā hua o tēnei tau o te tau 2023, he nui ngā whiringa! Ko ngā tuhinga ipurangi he wāhi pai rawa atu hei timatanga. Ka taea e koe te uru mai i te ipurangi, ka tāpia te ‘kaiwhakamātua kōhatu’, ka whiwhi koe i ngā kamupani pai, tātai ai a Paia. Ka whakamātua ngā momo kōhatu rerekē mō ngā mahi rerekē. Mēnā e rapu ana koe i te kōhatu granīt, mārble, i te kōhatu limestone, ka taea e ngā wāhitau pēnei te āki atu ki ngā kaiwhakamahi kōhatu e pūmau ana i te kounga.

Ka taea anō hoki te rapu i ngā taonga i ngā pākākā kōhatu ā-rohe. Ka taea e koe te whakamārama i te kōhatu, te titiro hoki i te kōhatu i mua i tōu utu. He haerenga i te tae me ngā āhua! Ko te nuinga o ngā pākākā ā-rohe e mahi ana i ngā kaihanga me ngā kaiwhakamārama, nō reira, e mōhiotia ana e rātou ngā mea e rere ana. Me kāore e wareware ngā toa whakamārama kāinga. I ēnei rā, ko ngā rākau nui i tēnei wā he wāhi katoa mō ngā hua kōhatu. Kātahi anō pea ngā hui, ngā wānanga rānei e whakamātua ana e rātou kia whai whakaaro koe mō te whakamātau i ngā kōhatu ki ō mahi.

Ko ngā whakamātautau hāpaiti hoki he wāhi pai mō te rapu i ngā kaiwhakatoa kōhatu. Ko ēnei hui hei wāhi huihui i ngā kamupene maha e whakaatu ana i ngā hua hou. Ka taea e koe te whakamārama i ētahi tangata, me te pātai i a rātou. Me kī pea ka taea e koe te tango i ngā utu iti ake i ngā utu tūmatanui. Ko te whakamārama i ngā kaihanga me ngā kaiwhakamātautau arapāki he āhua pai mō te whakamārama i ngā taonga kua takahia.

Ko tēnā anō he ara o te rapu kōhatu i runga i ngā rārangi pāpāho. He rautaki mātauranga tēnei, i tēnei wā he nui ngā pakihi e whakamātau ana i ngā hua hou me ngā mahi i ngā rārangi pāpāho pērā i Instagram me Facebook. Whai ngā tuhinga kōhatu me ngā tuhinga arapāki. Ka tāwhai tēnei i a koe ki te whakamārama i ngā kaiwhakatoa tika. Kāore he whakamārama i ngā whakamārama o ētahi atu i mua i tō hoko. Ka tāwhai tēnei i a koe ki te whiwhi i ngā whakamārama pono i mua i tō hoko.

Me pēhea ngā āhua o ngā kōhatu e whakamārama ana i te arapāki ākene

Ko ngā whāriki pōneke e whakamāngai ana i ngā whare kia rite ki ngā mahi toi. Kei te mahi i ngā mea tino pūkenga a ngā kaiwhakamātautau i ngā pōneke. Mā te whakamārama, ngā taonga/ngā āhuatanga/ngā taonga whakamātautau e wāhi ai he whare māmā hei whare taumaha mai i waho mai. Engari ko ngā pōneke kua whakamārama he māmā, he whakamārama, he kaitātai pai mō ngā whare hōtēra hou me ngā whare huihui, hei tauira. Ko ngā pōneke kua whakamārama  kōhatu Tūturu , arā, he whakamārama o te whare o ngā whare noho, o ngā kāfē i tāngata e hiahia ana kia whakamārama.

Ko ngā whakamārama rerekē e whakamāngai ana i ngā āhuatanga rerekē. Nō reira, ko tēnei whare e whakamāngai ana i ngā pōneke kua whakamārama, e whakamāngai ana i a koe kia whakamārama, kia hono mai ki te whenua. Ko ngā pōneke māmā, arā, e whakamāngai ana i te āhua o te whakamārama. Kei te whakamāngai ngā kaiwhakamātautau i ēnei whakamārama i tēnei wā! Kua whakamāngai anō ngā kōpae pērā i te kāpā, te rākau me ngā pōneke. Ko tēnei whakamāngai e whakamāngai ana i ngā whakamārama rerekē e whakamāngai ana i ngā kanohi.

Ko tēnei he āhua hāngai: te whakamāhi i ngā pākete kōpae pū, nā te rahi o ngā kōpae he whakamāhi anō i te wā, ā, he āhua whakamāhinga hoki. Whakaahua mai i tēnei: kei te uru mai ki tēnei whare whakamātautau, ā, ka kitea e koe tēnei kōpae pū nui, ā, he whānui tonu te wāhi. Ko ngā wāhi wāhi hoki e whakamāhi ana i ngā kōpae pū hāngai. Ko ngā pātī, ngā ara huarahi hoki e whakamāhi ana i ngā āhua kōpae pū āhua rere, ā, he whakamāhinga kia noho ai ngā tāngata i waho ake.

He pai ake hoki te kōpae pū mō te taiao. Kei te whanake ake ngā tāngata katoa i tēnei wā i tēnei whakaaro mō te whakamāhi i ngā kōpae kaha, ā, ko te kōpae pū he rite tonu. He kōpae taketake, he roa te ora, ā, he tino pūmau. I tēnei wā, kei te whakaaro ngā kaiwhakamārama mō te whakauru o ngā whāriki ki te taiao. Mā te whakamāhi i ngā kōpae pū o te rohe, ka māmā ake te whakamāhi i ngā waka, ā, he pai tēnei mō te ao.

I tēnei wā, kei te whakamārama ngā āhua o ngā kōpū pōneke i tā mātou whakamātautau i ngā whare i tēnei ao. I te whakamātautau a ngā kaiwhakamātautau i ngā huarahi hou hei whakamātautau i ngā kōpū pōneke, he mārama ngā āhua o te āpāinga o tēnei kōpū pōneke tātai, engari he kōpū pōneke hou tonu. Me ngā rōpū pērā i a Paia e whakamātautau ana i ngā kōpū pōneke kia pai, ka haere tonu te whananga o ngā āhua o te whakamātautau.

He aha ngā whakamātautau o ngā pātītī pōneke e tātai ana i ngā whare hou?  

Ko ngā whakamātautau i te kōhatu hoki e pānui ana i tēnei wā i ngā whare āhua hou, nā te mea he whare āhua pai ngā āhua, ā, rerekē hoki. Ko tēnei tēnei o ngā whakamātautau e maha ana: ko ngā kōhatu kua whakamātautau. He whakamātautau kē tēnei hei whakamātautau i te kōhatu kia āhua whakamārama, ā, whakamārama hoki. He whakamātautau e whakamahinga ana i ngā papa o ngā whare, ā, i ngā tātai hoki. He take nui te aroha o te iwi ki ngā kōhatu kua whakamātautau, pērā i te granite me te marble: he āhua pai, ā, he tino mātātū hoki. Ko ngā kōhatu kua whakamātautau anō hoki he whakamātautau e whakamahinga ana. I te whakamātautau i ngā kōhatu kua whakamātautau, he āhua māmā ake ngā kōhatu kua whakamātautau, he āhua mātātū hoki. He whakamātautau māmā, ā, kāore he whakamārama tonu. He whakamātautau e whakamahinga ana i ngā whare pāpā, ā, i ngā kīhini hoki, nā te mea he āhua noa ngā āhua e tātai ana. Ko ngā kōhatu limestone, ā, soapstone ngā kōhatu e maha ana hei whakamātautau. I tēnei wā anō, kei te pānui hoki ngā whakamātautau kōhatu āhua rerekē. He whakamātautau kē ngā āhua nei hei whakamātautau i te kōhatu kia āhua rere, ā, rere hoki i te whakamātautau, hei whakamātautau i te āhua āhua o ngā whare. Ko ngā kōhatu kua whakamātautau i te hau, ā, kua whakamātautau i te ahi anō hoki ngā āhua rerekē. He whakamātautau pai ngā āhua nei mō ngā wāhi wāhi o waho, pērā i ngā pātio, ā, ngā ara hoki, i reira i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei wā i tēnei......

I Paia, e mōhio ana mātou he aha te take o ēnei whakaotinga me te āhua o te whakaū i te āhua o tētahi kāinga hou. He rerekē te āhua o ia whakairo, ā, ka whiriwhiri ngā rangatira whare i tētahi i runga anō i te āhua o te āhua o ō rātou wāhi. Hei tauira, ko te hunga he tamariki iti pea e pai ana ki te kohatu whakairo - he iti ake te nekehanga i te mea kua whakairohia, a, na te mea ko te mutunga matte kaore e whakaatu i nga kakara me nga whakairo nui engari ko te rangatira o te whare e rapu ana i te ahua ataahua mo to motu o te whare kai Hei taapiri, ko nga tae o nga kohatu ka tino pa ki te ahua o te whare. He huka me te tae kōaro e ahuareka ana i tēnei wā nā te mea e ōrite ana ki ētahi atu hoahoa kāinga. Engari he nui ake ngā tae, pēnei i te kikorangi pouri me te matomato, e ahuareka ana hoki ki ngā waka e rua-wheeler e hiahia ana kia kitea. I te mutunga, ka hāngai te whakatau ki te kāhua o te kāinga me te whānau e noho ana i roto.

Kei whea te kimi i ngā Hangarau Kohatu Whakatairanga mō ngā kaupapa tini

Mō ngā tāhuhu matua, ko te whai i ngā āhua hou o ngā kōpae pōneke he mea matua kia mau tonu ngā āhua pai me ngā mahi e rere ana. Ko ngā kaiwhakamātautau me ngā kaihanga whare te hunga e whiwhi ana i ō rātou kōpae mai i ngā kaihāpai pūkenga. Ko ngā tāngata nei he whanaunga ki ngā kōpae maha o te ao, ā, ka taea e rātou te whiwhi i ngā āhua hou me ngā whakamātautau. He tauira, ko tēnei he kaiwhakamātautau e rapu ana i ngā pānī o te kōpae māmā mō ngā whare pātātā, ka taea e ia te whiwhi i ēnei kōpae mātātoko i ngā kaihāpai kōpae hou. Kāore anō ngā pānī nei i te hou anō, engari he whakamātau hoki ngā pānī, he whakamātau hoki ngā whakamātautau, ā, he māmā hoki te whakamahi. Ko ngā pānī nei he whakamātau mātātoko i ngā whare pātātā hou me ngā whare rorohiko. I Paia, ka whiwhi mātātua i ēnei kōpae mai i ngā kaihāpai, nā te whakaaro o mātātua ko ngā mea pai rawa hei whakamahinga i ngā tāhuhu matua.

He nui ngā kaiwhakamātautau e whai ana i ngā kōpae pōkai tāwhai, ā, he whakamātautau i ngā kōpae e pai ake ana mō te taiao. Ko ngā kōpae e whakamātautau ana i tēnei he kōpae kua whakamāngai, i tēnā wā, ko ngā kōpae i tātai mai i ngā wāhi e tata ana ki te wāhi e whakamahinga ana hei whakamāngai hoki kia iti ai ngā whakamāngai o te whakamāngai. I tēnei whakamātautau, kāore ngā whananga nui e hāngai ana ki te whenua, ā, he āhua pai hoki ngā āhua. He rōle matua a te hanga i te whakamātautau i ngā kōpae āhua, i tēnā wā. Ko ngā puna matihiko hoki e whakamārama ana i ngā kaiwhakamahi me ngā kaiwhakamātautau kia tango ai i ngā tauira o ngā kōpae, kia kite ai i te āhua o ngā kōpae i tēnei hāhā i mua i te whakamāngai i ngā maha o ngā kōpae. Ko tēnei he āhua whakamārama i te whakamātautau i te kōpae pai rawa atu mō ngā whananga nui e āhua pai ana, ā, he whakamātautau hoki. I te mutunga, ko te whakamātautau i te wāhi e taea ai te tango i ēnei kōpae āhua he rautaki hou i te ara o te hanga.

He aha ngā ‘whakamātautau’ e whakamātautau ana i ngā kōpae tāwhai?  

Ko ngā kōpū pounamu he mea ata hoki, ā, he tino mātua, engari he rāhui ēnei āhuatanga e whai ana i te whakamātautau i ngā whare. Ko tēnei tēnā o ngā rāhui nui ko ngā momo kōpū e tino porowhenua ana, ā, nō reira ka taea te whakamātau i te wai me ngā whakamātau. He tauira: Ko ngā kōpū kōkō me ngā kōpū mārere he ata rawa, engari ka whakamātau pea mēnā kāore i te whakamātau pai. Ko ngā mahi i te whakamātau i te Pauia hoki e āki ana i ēnei rāhui, i te wā i tātou hei kaiwhakamahi i ngā hua whakamātau kaha, kātahi ka whakamātau ai i te ata o te  pāpā takotoranga tūmatanui . Ka whai hoki ngā rāhui o te whakawhitinga, o te whakarere. He mātua ngā kōpū pounamu, engari mēnā e whakamātau ana i te kaha nui, i te pākaha, ka whakawhitinga. Ko tēnei e whanui ana i ngā wāhi e tino haere mai ana, i ngā wāhi e tino whakamātau ana i ngā mea paku, i ngā wāhi e tino whakamātau ana i ngā mea paku. Me whakaaro tonu ngā kaiwhakamātau i ngā wāhi e whakamātau ana i ngā kōpū, i ngā ara e whakamātau ana i ngā kōpū hei whakamātau i tēnei rāhui.

Ko te hāngā o te wāhi e whai pānga ana ki ngā kōhatu tāwhai hoki. Kātahi āpōpō e rere ai ēnei kōhatu i te mātua, ā, e whakamāmā ai i te mātua. I ēnei wā, he rerekē ngā pūrākau o ngā rākau i te wāhi e whakamāmā ai, ā, he rerekē ngā pūrākau o ngā rākau i te wāhi e whakamāmā ai. Ko tēnei he mea nui rawa atu i ngā wāhi e rerekē ana ngā hāngā o te wāhi. Kātahi ngā kaihanga e whai hāngā hei whakamāmā i tēnei i te whakamāhi i ngā kōhatu e tika ana, ā, i te whakamāhi i a rātou i te tika. I tēnei anō, he mea nui te whakamāhi. He mea nui te whakamāhi i ngā kōhatu tāwhai i te whakamāhi i ngā mahi whakamāhi i ngā wā katoa hei whakamāhi i ngā āhua pai. Kātahi ngā hua whakamāhi e rerekē ana e whakamāhi ai i ngā kōhatu, ā, ko te mea nui kia mātauranga ngā kaiwhakamahi i ngā mea e tika ana mō tā rātou kōhatu. I Paia, kātahi tātou e whakamāhi ai i ngā wā hei whakamāhi i ngā kaiwhakamahi hei whakamāhi i ngā kōhatu tāwhai, kia whakamāhi ai i ēnei pūrākau e rerekē ana, ā, kia whakamāhi ai i tā rātou āhua pai i ngā tau.