EN
He nui ngā take e pā ana ki te mātai o ngā paparua kōhatu e mōhiotia ana hei kōwhiringa tūmatanui mō ngā whakamahinga waho. Ko ngā kōhatu takotoranga tēnei, ā, e wātea ana i ngā tae hoki rātou i ngā hoahoa maha. Ka nui ai tā rātou whai wāhi ki ngā paepae, ngā ara tūmatanui, ngā ara inu, me ngā māra. Ko te kōhatu kua kīia nei ko te mātai he mea ataahua, he mea kaha hoki. He nui ngā mea e kōrero ana mō te kōwhiri i ngā rauemi tika mō ō koutou kaupapa waho, ā, i Paia e mōhio ana tātou ki tēnei katoa. Nō reira ka tuku atu mātou i ētahi korero pai mō ngā paparua mātai, me ngā take e mārama ai kua tino pai pea ki a koutou.
He nui ngā take hei whiriwhiri i ngā papa takotoranga kōpae. Tuatahi, he tino kaha rawa atērā. Arānei, e taea ana e ia te tū ake i ngā taonga taumaha pērā i ngā motukā me ngā taputapu kāhore ai e pakaru. Hei tauira, mēnā kei te hanga koe i tētahi ara taraiwa, ka tautoko te kōpae i te waka kia kaua e pakaru, e rere rānei. Tuarua, he pūkaha ki te āhuarangi. E taea e te kōpae te tautoko i te hukapuka, te ua, te wera hoki — ā, kāore hoki e karakia ake ina ua ana, ka aritau ai ngā tāngata kia kaua e hinga. Tuatoru, he nui ngā tae me ngā ahunga e wātea ana mō te kōpae. Kei te kitea ngā papa takotoranga e mārama ana, e pango ana, e makrī ana, e parurenga ana, e taea ai te whiriwhiri kia āhua tonu ki tō kāinga me tō māra. Ka tāwhai hoki tēnei whiringa kia māma ai te auaha i tō hoahoa waho. A, he māmā hoki te horoi i te kōpae. Mēnā kei te noho te para, ngā hinu rānei, ka taea te horoi i aua mea katoa mā te wehe anake i te wai me te waru. He māmā te pupuri, ā, ka taea e koe te enjoy i tētahi tāone hou, kākāriki hoki. Whakamutunga, he pāngaro ki te taiao te kōpae. Nā te mea he kōhatu taketake nō reira kāore e pa ki te taiao. He pai tēnei mō te hunga e hiahia ana kia ū ana ki tētahi wāhi waho ataahua, ā, e aroha ana ki te whenua. Ko ēnei anake ētahi iti o ngā vantages e pai ai te whiriwhiri i ngā papa takotoranga kōpae hei tāpiri mō ngā mahi katoa waho. Mō te hunga e rapu ana i ngā hoahoa motuhake, whakarerekē pea ki ngā kōwhiringa pērā i te Toi Māpere mō te takotoranga whai kiko
Paving Taiao me ngā papa pōrohu Maerahi Ngā painga o te whakamahi i te maerahi mō te paving taiao he nui. Mō tētahi, kāore he rerekē ake i ēnei pū. Ko te tae takitahi, ngā tohu me ngā tauira kei roto i te maerahi taketake e hāpai ana i te ataahua ki whea hoki ia whakamahia. Ki te whakamahia koe ki te māra, ka hangaia he atamira wera, whakapāpaku hoki. Kei te pai te rangi, ka hiahia katoa ki te puta a-waho, ki te noho pakari. Tētahi atu take ko te roa o āna wā. E kore te maerahi e rite ki ētahi atu rauemi e noho mariko ana anake. Nō reira, kāore e hiahiatia kia wātata atu koe ki te wā me te moni hei whakaora i āu wāhi taiao. Anō, ko te maerahi e āwhina ana i te pātengi wai. Ka taea e te wai te pātai i ngā wāhi waenganui i ngā papapara ina ua ana, nō reira kāore he poipoi wai. He mea nui tēnei ina noho ana koe ki tētahi wāhi ua. Heoi anō, he mea nui hoki te pātengi pai mō ngā tipu nā te mea me tino wai kia tipu. I tua ato, he mōrearea te maerahi. Ka taea e koe te whakamahi mona mō ngā ara haere, ngā pati, ngā takotoranga taiapa, me ētahi atu. Ahakoa mehemea e hiahiatia ana e koe tētahi wāhi noho iti, māmā, peke rānei i tō māra tuarā, ka taea e ngā papapara maerahi te ū ki āu hiahia. Whakamutunga, ka taea hoki e te uara o tō wāhi te whakapiki ake mā te whakamahi i te maerahi. Mā tētahi wāhi taiao pai e whakauru ana i ēnei papapara ataahua e āki ai ngā kaihoko mēnā ka whakatau koe ki te tuku i tō kāinga ki te mātāpona. Arā, ka hoki mai koe ki tētahi wāhi ataahua kia noho pakari, engari anō hoki tētahi whai hua pai. Mā te whiriwhiri i ngā papapara maerahi ka homai e koe tētahi wāhi taiao māmā, mahi, roa hoki. Mō tētahi āhua rerekē, me whai whakaaro ki te Rongoā Toka me ngā Mahi Toi ki te whakapakari i tō wāhi wānanga.
Hei upoko, he kōwhiringa pai ngā papa takotoranga o te kōpara mātātoko mō ēnei e rapu ana kia tapa kē atu ki ō rātou wāhi wānanga. Ki Paia, ko tā mātou kaupapa he mea katoa ngā mōhiohio e hiahiatia ana kia taea e KŌU e whiriwhiri te momo kōpara e hiahiatia ana mō ō koutou kaupapa. Ahakoa kei te hanga koe i tētahi ataamira hōu, i tētahi ara ranei hīmene, he nui ngā mea e tuku mai ana te kōpara.
Ka tū ake te wāhi e tāpiri ana koe i tētahi mea iti ki tōu whenua, he maha ngā ara e taea ai tēnei. Kāore anō pea ngā papa nei e rerehua ana, engari he mea tino kaha, tino roa hoki te ora o ngā papa. Kei hea ngā papapā limestone pai rawa atu hei hoko Mēnā kei te rapu koe i ngā papa pāpā kounga pai, ko tētahi wāhi e tika ana kia whakamātauria ko ngā kaihautū takotoranga taketake. He nui ngā kaihautū e whai pāpā limestone ana e kī ana, ā, ka āwhina i a koe ki te whiriwhiri i te pai rawa atu mō tōu kaupapa. He tika anō hoki te tirotiro ki ngā toa whakapai kāinga. E whai wāhi mātai mā ngā toa penei i ērā, e taea ai e koe te tirotiro i ngā momo papa pāpā rerekē, tae atu ki te limestone. Ko tētahi wāhi anō pai kia tīmata ai ko te rapu ipurangi. E wātea ana ngā papapā limestone mai i ētahi atu toa ipurangi, ā, ka taea hoki e koe te kite i tētahi tini o ngā kōwhiringa e wātea ana i roto i tōu ake kāinga. Engari me mātua tiakina kia tirotiro ngā aromatawai a ngā kaihoko kia mōhio ai koe ka pai te kounga o te hua. Me titiro kia Paia, nā te mea ka taea e tātou te tuku i tētahi tini o ngā papa limestone e taea ai te ōrite ki ngā hiahia katoa mō te whakapaipai whenua. E wātea ana ā mātou papa i ngā rahi rerekē, ā, ngā tae hoki e fa‘anui ai i tōu huarahi ki te kite i tētahi papa e ōrite ana ki āu hiahia. Ahakoa he aha te āhua e kimihia ana e koe, ka taea e koe te kōrero ki tā mātou timatanga, ā, ka āwhina ratou i a koe ki te whiriwhiri i ngā papa e pai ana mō tōu tāone. He wā pai anō tēnei kia pātai mō ngā tauira. Ka taea e ētahi kaihautū te tuku i tētahi tauira iti ki tō kāinga. Ka taea e koe te kite i tana āhua i tōu rūma i mua i te hoko nui. Engari mahara ake, me whakāro tonu ngā utu me te kounga. Me mātua whai māia kia mau ai te uara nui mō tāu moni. Mā te whakaaro i ēnei kōwhiringa e taea ai e koe te kite i ētahi papa pāpā limestone kounga e tāpihi ai i tōu kaupapa whenua. Hei tauira, mā te whakamahi i ngā papa limestone mō tētahi Tepu Kawa ka taea te whakapainga i tō wāhi noho taiepa i te ataahua.
He wāhi takotoranga kōkiri me te whakapaipai wāhi o nāianei. I te ao o te whakapaipai wāhi o nāianei, he wera rawa ngā papa takotoranga kōkiri. Kei te aroha te tangata ki ēnei nā te mea ka taea e rātou te huri i tētahi wāhi taiao kia rerekē, kia ririhauhau hoki. Ngā momo — ko tētahi o ngā whanaketanga hou i ngā papa takotoranga kōkiri ko te maha o ngā momo e noho ana mai i ngā tae me ngā ahunga. Kaua ko te karaka anake, kei a koe ngā papa i ngā tini o ngā tae kākāriki, kākāwhero, tae atu ki ngā tae pango. Ēnei tae tūmatanui e āwhina ai i tōu whare, i tōu tūru whatiwhati rānei. Ko tētahi anō hoki he papa nui ake. Ā, ko ngā papa nui ka hoatu he āhua ma clean, ma wātea e tino pai nei te nuinga o te tangata i nāianei. Ka taea hoki e rātou te whakamahia kia kitea he iti ake, he manawanui ake ngā wāhi iti. A, kei te rapu anō hoki mō ngā whakautanga mātātoko ngā pirimia katoa. Ētahi kaihanga — kei Paia ngā papa e hāngai ana ki te kōkiri e hua ana i te ara e pono ana, he iti ake te pā ki te taiao. Nō reira ka taea e koe te hanga i tētahi māra ataahua, ā, tiakina anō hoki te whenua! Hei tāpiri anō, he nui ngā pūtake e whakauru mai ana. Ka taea e koe te kite i ngā papa takotoranga kōkiri e takirua ana me te rakau, te tapa rānei. Ka taea e tēnei takirua te hoatu i tētahi āhua motuhake, āhua hou. Kei te whakamārama anō hoki te tangata ki te kōkiri, ka whakamahia mā ngā ara, ngā tāone rānei, i te takiwā o ngā wai. He whakaaro tino nui anō ko te whakamahi i te mārama me ngā papa kōkiri. Mā te whakauru i ngā mārama ki ngā taha o ō papa takotoranga, ka taea e koe te hanga i tētahi mea inuhea i te pō. Whakarangona kia āhua inuhea pea. Whakarongo ki ēnei aronga kia whakarite koe i tō kaupapa whakapaipai wāhi. Mā te hoahoa o nāianei o ngā papa takotoranga kōkiri, ka taea e koe te whiwhi i tētahi putanga nui, kia hau te whakapaipai o tō wāhi taiao.
Kaupapa: Kia tukuna ngā matapae kōhatu pai ake mā te pūkenga whakairo tata, te tiki kōhatu e mau ana ki te taiao, me ngā hangarau mata hou—hei whakanui i te kounga, te roa o te ao, me te rerehua o ia wāhi e takoto mai ana mātou.
Teitenga: Kia arataki tāraitanga ā-ao mō ngā ratonga kōhatu tikangia, whakaahua anō i te aratotanga ātea me te hoahoa kāwai mā ngā matapae e hono ana i te maioha o te taiao, te mahi whanaketia, me te kawenga ki te taiao.
Pakanga: Kia Kaha. Kia Mārama. Kia Māmāria. Kia Pai ake.