EN
He pai ngā papa turaki mārpera mā whare, engari ka taea hoki e ngā papa nei te whakamahia i roto i ngā umanga. Ka rongonui nā te mea he ataahua, he rerekē ā rātou āhua, ā, ka āwhina i tētahi rūma kia kitea he wāhi motuhake. Ko te mārpera mā tētahi tūtohi taketake, ā, ko te wāhi e kitea ai he Itāria, he Kariki rānei. Kotahi anō te papa, he iti noa ngā rerekētanga i te tauira me te tae. He makariri, he māmā te mārpera mā ina hīkoi ana koe ki runga. Ka taea pea e tēnei te hoatu i tōu wāhi he āhua whānui, he āhua māmā. He rongoātanga rongonui te mārpera mā mō ngā kīhinī, ngā rūma horoi, me ngā rūma noho. Kāore i te ataahua anake; he kaha hoki, ka roa te ora mēnā ka tiakina. Ka rerekē te āhua, te āhua o tōu wāhi e hāngai ana ki ngā papa e whiriwhiri ana koe. Ki Paia, kei a mātou ētahi tae o papa mārpera mā e whiriwhiri koe hei tika mō tāu kaupapa.
Hei whakaaro ētahi mea mēnā e hiahia ana koe ki te whiriwhiri i ngā papa tīrikitanga paraihe tika mō tō kaupapa. Ko taku tuatahi he whakaaro mō te rahi o ngā papa. Ka taea e ngā papa nui ake te whakapai aha tētahi rūma iti kia rahi ake, ā, ko ngā iti ake ka taea te hoatu arataki me te ahua. Kātahi ka whai mōhio ki te mata o ngā papa. Ko ngā mata marino me ngā mata whakamaarama ka taea te whakapai aha tētahi rūma ki te noho mārama, ki te noho mamao. Ko ngā papa matā, i te wehe, he penei rawa te ahua māmā, ā, ka taea hoki e rātou te huna i te para. Me whai mōhio anō hoki ki te tino nekeneke o ngā papa. Ko ngā papa neke ake te tino nekeneke he nui ake te kaha ki te manaaki i te wāwahi, ā, he kaha ake. He mea anō ko te tauira. E iirahia ana ētahi papa e ngā raina paraihe e kawea ai te āhua me te anamata ki tō wāhi. Me mātai anō hoki i te tae o ō poupou me ō taputapu. Ka taea e te paraihe paraihe te noho i tētahi āhua tino rerekē ana e mahana ana i te āhuarangi me ngā tae atu. Whakamutunga, me whakapūmau i te kounga. I Paia, e whakarato ana mātou i ngā papa pakari e hangaia ana kia roa te ora. Me whiriwhiri koe i ngā papa e ōrite ana ki tō pūtea, engari anō hoki e tika ana ki tō āhua. Whakaarohia te nuinga o te tiaki e hiahia ana koe ki te mahi. E tino hiahiatia ana e ētahi paraihe te nuinga ake o te tiaki i ētahi atu. Mā te kaua e rereketia te whakaritenga papa kia pai tōu wāhi mō ngā tau ki te heke mai!
Ko te hēkenga ki te rapu i ngā utu pai mō ngā papa tīripi mārpari karaka he wheengetanga harikoa. He wāhi pai ki te tīmata ngā pokapū kāinga takitahi. Koia anō rātou e whai huinga papa tīripi ana hei titiro, ā, i ētahi wā e hoko hokorua ana rātou. Mai i tera, ka taea e koe te hoko i te ipurangi. E nui ana ngā pae e iti ai ngā utu; i te mea, e tuku atu ana rātou i ngā whakamātau mō te kaha o ngā huinga. Me mātua mātai koe i ngā utu tuku ina hoko koe i te ipurangi — e hua haere ana. Ka taea hoki e koe te tirotiro i ngā whare toa papa tīripi takitahi kia kitea ai ngā papa tīripi i te pōturi. Kia tau ai, ka taea e koe te whakarongo ki a rātou, ka mōhio ai koe ki tā rātou āhua i ngā rerekētanga o te ao. I te wā i te wā ka hoko tonu pea mātou i ngā hoko motuhake, i ngā tuku whenua rānei, pērā i a Paia, nō reira me mātai tō tākarotia. Mātai hoki te pātai mō ngā tauira. E tuku mai ana te nuinga o ngā kamupene i tētahi waewae iti o te papa tīripi kia kitea e koe kātahi anō ka tika ki tōu aronga i mua i tōu hoko i te huinga. Ka taea hoki e koe te whai whakaaro ki ngā whakangahau toi takitahi, ki ngā maakete rānei e tuku mai ana ngā toiha kairangi i ngā utu whakama. Whakamutunga, mātai te whakaritorito i ngā utu mai i ngā toa rerekē, i ngā pae pūrere rānei kia mōhio ai koe kei te hoko pai koe. Mēnā ka tuku koe i te wā ki te rapu, e noho ana papa mātātoki mā paraihe e kore e ruarua tō pūtea.
Whakamutunga, engari kāore i te iti rawa, he mea nui te hāpai i ngā papa. He rauemi e māhu ana te mārparaihe mā mēnā kāore i hāpaia tika. E maha ngā tāngata e kore nei e mahi i tēnei, engari he mea nui. Ahakoa, ko te hāpai anō e āwhina ana kia mau ai te mana o ngā papa ki ngā wai, ki ngā parapara hoki. Me hāpai koe i ngā papa i muri i te whakauru, me te whakahaere i ētahi tiaki noa kia pai tonu te āhua. Ka tino aroha koe ki te āhua o ō papa mātātoki mā paraihe mō ngā tau maha e tū ake nei, mēnā kei te mataara koe ki ēnei raru noa i te whakauru.
Na reira he aha te take e pōpulari ana ngā tapa kōhatu mārpara mā whakapaipai i ngā hoahoa? Tuatahi: He tino rerehua, he tino āhua. He hau nui, he wāhi oho, me te mātātoko, he mā pū te anuanu ka kitea ai ko ngā tātāpi kei te hou noa i te paina. Kei te pīroiroi ngā kaihoahoa ki te kōhatu mārpara mā e taea ai te uru atu ki ngā āhuatanga maha, mai i te āhuatanga hou ki te āhuatanga tuku iho. He tāraiwa āwhina, he āhua rangatira e hiahia ana te nuinga o ngā kainoho ki te whare. Ko ngā rerekētanga o ngā ara tauwhitinga ki runga i ngā paparanga kōhatu mārpara o Rushmore e homai ana he tuakiri, he āhua motuhake i waenganui i ngā wāhanga. He nui ngā kaihoahoa i pīroiroi ai te āhua kotahi noa, nā reira e taea ana e rātou te whakarite i tētahi wāhi motuhake mō ia wāhi.
Heoi anō, ko te āhuatanga tuku iho o te kōhatu mārpara mā e tiakina ai tana pōpularity i ngā wā katoa. Ka huri haere pea ngā aronga, engari ko te kōhatu mārpara mā te kōhatu hoki i ngā whare me ngā tahumaero mo ngā mano tau. I puta ia ki ngā wāhi whakarākei, ki ngā whare kororia, he tohu tēnei ki tana kaha ki te tu tonu. Ka arotake tonu ngā kaihoahoa papa tuarākau mārōri mā nā te mōhio kia kaua e āhua tawhito i roto i ngā tau e rua, i ngā tau tekau mā rua rānei, nō reira ahakoa he iti ake te utu mō ētahi whānau, ko te mārpari mā he tūhuratanga.
Mō ngā kaupapa hanganga nui, ko te rapu i tētahi raihana penapena utu te mea matua. Mō ngā kaupapa nui ake, he pai pea ngā tapa papa mārpari mā. Ka whakararangihia te mārpari hei tētahi o ngā rawa utu tino nui rawa atu hei whakamahi, engari ina whakaaro koe ki te āhua ataahua, ki te roa o tōna ora, ka taea pea te whiriwhiri hiranga. Ko te mutunga, kaitea pea te utu mō ngā tapa mārpari mā te hoko i rēkohia. Ko te nuinga o ngā kaihautū, pērā i a Paia, e tuku ana i ngā hēkenga rahi. He mea tino āwhina tēnei ina tīmata ana koe ki tētahi kaupapa nui nā te mea kaitea ai he nui ngā moni mā te hoko i rēkohia.
Kaupapa: Kia tukuna ngā matapae kōhatu pai ake mā te pūkenga whakairo tata, te tiki kōhatu e mau ana ki te taiao, me ngā hangarau mata hou—hei whakanui i te kounga, te roa o te ao, me te rerehua o ia wāhi e takoto mai ana mātou.
Teitenga: Kia arataki tāraitanga ā-ao mō ngā ratonga kōhatu tikangia, whakaahua anō i te aratotanga ātea me te hoahoa kāwai mā ngā matapae e hono ana i te maioha o te taiao, te mahi whanaketia, me te kawenga ki te taiao.
Pakanga: Kia Kaha. Kia Mārama. Kia Māmāria. Kia Pai ake.